Ten artykuł szczegółowo wyjaśnia, ile kilometrów ma maraton, skąd wzięła się ta nietypowa liczba i jak ten królewski dystans wypada na tle innych popularnych biegów. Dowiedz się wszystkiego o historii, rekordach i polskich imprezach maratońskich, aby zainspirować się do własnej biegowej przygody.
Dokładny dystans maratonu to 42,195 km poznaj historię i kontekst królewskiego biegu
- Oficjalny dystans maratonu wynosi dokładnie 42,195 kilometra (42 195 metrów).
- Liczba ta została ustandaryzowana w maju 1921 roku przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Federacji Lekkoatletycznych (World Athletics).
- Pochodzenie nazwy i idei biegu wiąże się z legendą o greckim posłańcu Filippidesie.
- Nietypowy dystans 42,195 km ustalono podczas Igrzysk Olimpijskich w Londynie w 1908 roku, z uwagi na prośbę rodziny królewskiej.
- Półmaraton to dokładnie połowa maratonu, czyli 21,0975 kilometra.
Maraton w liczbach: poznaj oficjalny dystans co do metra
Zacznijmy od konkretów, bo w bieganiu precyzja ma ogromne znaczenie. Oficjalny dystans maratonu to dokładnie 42,195 kilometra, czyli 42 195 metrów. Ta specyficzna liczba nie jest przypadkowa, a jej historia jest równie fascynująca, co sam bieg. Warto zaznaczyć, że dystans ten został oficjalnie ustandaryzowany przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Federacji Lekkoatletycznych (obecnie znane jako World Athletics) w maju 1921 roku, co zapewniło spójność i porównywalność wyników na całym świecie.
Półmaraton, czyli połowa drogi do chwały: ile to dokładnie kilometrów?
Jeśli maraton wydaje się odległym celem, być może półmaraton jest dystansem, który bardziej do Ciebie przemawia. Jak sama nazwa wskazuje, półmaraton to dokładnie połowa dystansu maratońskiego. Oznacza to, że biegacze pokonują 21,0975 kilometra. Jest to niezwykle popularny dystans, który dla wielu stanowi samodzielne wyzwanie, a dla innych jest doskonałym etapem przygotowań i sprawdzianem formy przed podjęciem próby zmierzenia się z pełnym maratonem. Myślę, że to świetna opcja, aby poczuć atmosferę dużej imprezy biegowej bez konieczności aż tak intensywnego treningu jak do maratonu.
Skąd wzięła się magiczna liczba 42,195 km?
Legenda Filippidesa: grecki posłaniec, który dał początek historii
Korzenie maratonu sięgają starożytnej Grecji i są owiane legendą, która do dziś inspiruje biegaczy na całym świecie. Według opowieści, po zwycięskiej bitwie pod Maratonem w 490 r. p.n.e., grecki posłaniec Filippides (czasem określany jako Pheidippides) został wysłany do Aten, aby ogłosić dobrą nowinę. Pokonał on dystans około 40 kilometrów, a po dotarciu na miejsce i wykrzyknięciu "Zwyciężyliśmy!", padł martwy z wyczerpania. Ta heroiczna historia, choć jej szczegóły są przedmiotem debat historyków, dała początek idei biegu maratońskiego jako symbolu wytrwałości i poświęcenia.
Igrzyska w Londynie 1908: jak prośba rodziny królewskiej na zawsze zmieniła bieg
Choć legenda Filippidesa określała dystans na około 40 km, to ta konkretna, nietypowa liczba 42,195 km ma swoje źródło w wydarzeniach znacznie późniejszych. Została ona ustalona podczas Igrzysk Olimpijskich w Londynie w 1908 roku. Pierwotnie planowano, że trasa będzie miała około 26 mil (około 41,8 km). Jednakże, na prośbę brytyjskiej rodziny królewskiej, start biegu został przesunięty pod Zamek w Windsorze, aby królewskie dzieci mogły obserwować start z okien. Meta natomiast znajdowała się przed lożą królewską na Stadionie Olimpijskim. To wydłużenie trasy ostatecznie ustaliło dystans na 26 mil i 385 jardów, co po przeliczeniu daje nam dokładnie 42,195 kilometra. I tak, z powodu królewskiej wygody, narodził się dystans, który dziś jest standardem na całym świecie!
Od nieregularnych tras do żelaznego standardu: kiedy oficjalnie zatwierdzono dystans?
Przez pierwsze nowożytne Igrzyska Olimpijskie, począwszy od Aten w 1896 roku, dystans maratonu był dość elastyczny i wynosił zazwyczaj około 40 km, w zależności od lokalnych warunków i możliwości wytyczenia trasy. Dopiero po Igrzyskach w Londynie w 1908 roku, gdzie po raz pierwszy użyto dystansu 42,195 km, zaczęto dostrzegać potrzebę ujednolicenia. Ostateczne i oficjalne zatwierdzenie 42,195 km jako standardowego dystansu maratońskiego nastąpiło w maju 1921 roku przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Federacji Lekkoatletycznych (IAAF, obecnie World Athletics). Od tego momentu każdy maraton na świecie musi być precyzyjnie zmierzony i certyfikowany, aby jego wyniki mogły być uznawane za oficjalne.
Maraton na tle innych biegów: jak wypada w porównaniu z popularnymi dystansami?
Sprintem po zdrowie: dystanse 5 km i 10 km dla początkujących
Zanim ktoś zdecyduje się na maraton, często zaczyna od krótszych dystansów. Biegi na 5 km i 10 km są niezwykle popularne i stanowią doskonały punkt wyjścia dla każdego, kto chce rozpocząć swoją przygodę z bieganiem. Są to dystanse dostępne dla szerokiego grona osób, niezależnie od poziomu zaawansowania. Pozwalają poprawić kondycję, zadbać o zdrowie i poczuć radość z rywalizacji, nie wymagając przy tym tak intensywnego i długotrwałego przygotowania jak maraton. W mojej opinii to idealny sposób, aby złapać biegowego bakcyla i stopniowo budować swoją wytrzymałość.
Półmaraton (21,0975 km): idealny test przed królewskim wyzwaniem
Jak już wspomniałam, półmaraton to 21,0975 km, czyli dokładnie połowa maratonu. Ten dystans stanowi fantastyczne wyzwanie pośrednie. Jest na tyle długi, by wymagać solidnego przygotowania i testować wytrzymałość, ale jednocześnie nie jest tak obciążający jak pełny maraton. Dla wielu biegaczy półmaraton jest doskonałym sprawdzianem, który pozwala ocenić, czy są gotowi na podjęcie "królewskiego wyzwania" i czy ich organizm dobrze reaguje na długotrwały wysiłek. To etap, na którym można doskonalić strategię biegu, odżywiania i nawadniania, co jest kluczowe przy maratonie.
Gdy maraton to za mało: czym są ultramaratony?
Dla tych, dla których 42,195 km to dopiero początek, istnieją ultramaratony. Są to biegi na dystansach znacznie dłuższych niż standardowy maraton, często przekraczające 50 km, 100 km, a nawet kilkaset kilometrów. Ultramaratony to wyzwania dla najbardziej doświadczonych, wytrzymałych i zdeterminowanych biegaczy, którzy szukają granic swoich możliwości fizycznych i psychicznych. Wymagają one nie tylko doskonałej kondycji, ale także ogromnej siły woli i umiejętności radzenia sobie z ekstremalnym zmęczeniem i bólem. To już zupełnie inna liga, która fascynuje mnie swoją surowością i skalą wyzwania.
Kto biega najszybciej na świecie? Poznaj rekordy, które inspirują
Granica ludzkich możliwości: aktualne rekordy świata kobiet i mężczyzn
Świat maratonu nieustannie przesuwa granice ludzkich możliwości, a rekordy świata są tego najlepszym dowodem. Wśród mężczyzn aktualnym rekordzistą świata jest Kelvin Kiptum z Kenii, który 8 października 2023 roku w Chicago uzyskał niewiarygodny czas 2:00:35. Niestety, świat stracił tego niezwykłego sportowca, który tragicznie zmarł w lutym 2024 roku. Wśród kobiet dominują również biegaczki z Kenii. Aktualny rekord świata należy do Ruth Chepngetich, która 13 października 2024 roku w Chicago przebiegła maraton w czasie 2:09:56, stając się pierwszą kobietą, która oficjalnie złamała barierę 2 godzin i 10 minut.
Warto również wspomnieć o historycznym osiągnięciu Eliuda Kipchoge z Kenii, który w 2019 roku w Wiedniu, w ramach projektu INEOS 1:59 Challenge, jako pierwszy człowiek złamał barierę 2 godzin, uzyskując czas 1:59:40. Choć wynik ten jest absolutnie fenomenalny i inspirujący, nie został uznany za oficjalny rekord świata ze względu na niestandardowe warunki, takie jak zmieniający się pacemakerzy czy specjalnie przygotowana trasa. Mimo to, pokazał, że ludzki organizm jest zdolny do rzeczy, które jeszcze niedawno wydawały się niemożliwe.
Polskie orły na trasach: kto jest rekordzistą Polski w maratonie?
Polscy biegacze również mają swoje miejsce w historii maratonu, ustanawiając imponujące rekordy. Wśród mężczyzn rekordzistą Polski jest Henryk Szost, który w 2012 roku w japońskim Otsu uzyskał czas 2:07:39. To wynik, który plasuje go w światowej czołówce. Wśród kobiet najszybszą Polką na dystansie maratońskim jest Aleksandra Lisowska, która 21 kwietnia 2024 roku w Londynie przebiegła maraton w czasie 2:25:52. Te osiągnięcia pokazują, że polscy biegacze mają potencjał do rywalizacji na najwyższym poziomie.
Ile czasu potrzebuje amator? Realistyczne cele czasowe dla ciebie
Jeśli zastanawiasz się, ile czasu potrzebujesz na ukończenie maratonu jako amator, pamiętaj, że każdy biegacz jest inny. Statystyki pokazują, że średni czas ukończenia maratonu przez amatora waha się od 4 do 5 godzin. Dla wielu ambitnych biegaczy amatorów celem jest złamanie bariery 4 godzin osiąga to około 43% mężczyzn i 21% kobiet. Co do przygotowań, zazwyczaj potrzeba od 12 do 20 tygodni systematycznych treningów, aby bezpiecznie i efektywnie przygotować się do swojego pierwszego maratonu. Najważniejsze to słuchać swojego ciała i stawiać sobie realistyczne cele.
Maraton w Polsce: gdzie warto zmierzyć się z królewskim dystansem?
Największe imprezy na mapie Polski: Warszawa, Kraków, Poznań i inne
Polska ma bogatą tradycję maratońską i co roku organizuje wiele prestiżowych imprez, które przyciągają tysiące biegaczy z kraju i zagranicy. Jeśli myślisz o swoim pierwszym maratonie lub szukasz kolejnego wyzwania, warto rozważyć udział w jednym z tych biegów:
- Maraton Warszawski jedna z najstarszych i największych imprez w Polsce, z piękną trasą prowadzącą przez stolicę.
- Cracovia Maraton bieg w sercu Krakowa, oferujący malownicze widoki i unikalną atmosferę.
- Poznań Maraton dynamiczny bieg z metą na Międzynarodowych Targach Poznańskich.
- Maraton Dębno najstarszy maraton w Polsce, znany z płaskiej trasy i sprzyjających warunków do bicia rekordów życiowych.
- Silesia Marathon wyjątkowy bieg, który prowadzi przez kilka miast aglomeracji śląskiej.
Przeczytaj również: Powrót do biegania po haluksach: Kiedy i jak bezpiecznie zacząć?
Korona Maratonów Polskich: prestiżowe wyzwanie dla najwytrwalszych
Dla tych, którzy szukają dodatkowej motywacji i prestiżowego wyróżnienia, istnieje Korona Maratonów Polskich. To wyjątkowe wyzwanie polega na ukończeniu pięciu konkretnych, historycznych maratonów w Polsce w ciągu 24 miesięcy. Aby zdobyć to zaszczytne miano, należy przebiec:
- Maraton Warszawski
- Cracovia Maraton
- Poznań Maraton
- Maraton Dębno
- Wrocław Maraton
Osobiście uważam, że zdobycie Korony to fantastyczny cel, który pozwala nie tylko sprawdzić swoje możliwości, ale także zwiedzić Polskę z perspektywy biegacza i poczuć atmosferę największych imprez w kraju.
Czy maraton jest dla ciebie? Podsumowanie i kolejny krok
Maraton to bez wątpienia dystans, który fascynuje i budzi respekt. Jego historia, nietypowy dystans 42,195 km i wyzwanie, jakie stawia przed biegaczem, sprawiają, że ukończenie go jest dla wielu życiowym osiągnięciem. Niezależnie od tego, czy jesteś początkującym, czy doświadczonym biegaczem, pamiętaj, że odpowiednie przygotowanie fizyczne i mentalne jest kluczem do sukcesu. To nie tylko bieg, to podróż, która uczy wytrwałości, dyscypliny i wiary w siebie. Może to właśnie maraton będzie Twoim kolejnym krokiem w biegowej przygodzie?
